Dziś mamy 27 listopada 2021, sobota, imieniny obchodzą:

26 października 2021

Jerzy Brukwicki gościem „Ciekawości świata”. Wysłuchali wykład

fot. J. Makarewicz

fot. J. Makarewicz

21 października br. odbyło się kolejne spotkanie z# cyklu "Ciekawość świata". Gościliśmy Jerzego Brukwickiego - krytyka sztuki, kuratora wystaw, dziennikarza, wieloletniego szefa Galerii Krytyków Pokaz. Nasz gość przedstawił temat "Poznański Czerwiec, Polski Październik 1956". Wysłuchaliśmy ciekawej prezentacji na temat tego wydarzenia z powojennej historii Polski, które okazało się przełomowe - po raz pierwszy na taką skalę robotnicy sprzeciwili się władzy. Rok 1956 był wyjątkowym czasem w dziejach PRL-u - stwierdził Jerzy Brukwicki. Po śmierci Stalina i odwilży politycznej zaczęła się zmieniać polska codzienność, życie społeczne, kultura, moda. Do Polski zaczęły docierać światowe trendy, choćby w muzyce - Polacy odkryli jazz, zaczęli organizować jazzowe festiwale i przeglądy, do kraju przyjeżdżali muzycy jazzowi z Zachodu.

W słowie wstępnym nasz gość zauważył, że wydarzenia dziejowe pozostają w ścisłym związku z wydarzeniami kulturalnymi. Twórcy, poprzez różnorakie środki wyrazu odpowiadają na nastroje społeczne, podejmują dialog z władzą, komentują zastaną rzeczywistość. Wykładowi towarzyszył pokaz archiwalnych fotografii, obrazów, grafik, plakatów i fotosów z filmów, zgodnie z wyznawaną przez Jerzego Brukwickiego maksymą, że rolą artysty jest pomagać ludziom w przeżywaniu rzeczywistości. Wykładowca przedstawił kilkanaście prac takich artystów jak Wojciech Fangor, Andrzej Wróblewski czy Jan Lebenstein, za każdym razem wzbogacając opowieść o wątki biograficzne. W trakcie wykładu nasz gość omówił także najważniejsze cechy nowego nurtu w sztuce, zwanego socrealizmem. Władza ludowa nie miała czasu rozmyślać nad kulturą. Były inne, ważniejsze sprawy. Bezpośrednio po zakończeniu wojny zapanowała swego rodzaju wolność artystyczna - stwierdził. Przywołał tutaj przykład tzw. grupy krakowskiej, na czele z Marią Jaremą i Józefem Sternem.

Jerzy Brukwicki wprowadził nas w wydarzenia, które doprowadziły do protestów robotników Poznania w czerwcu 1956 r. i do październikowej odwilży. Przywołał wspomnienia uczestników robotniczego protestu - 26 czerwca, w czasie, gdy w Poznaniu odbywały się Międzynarodowe Targi Poznańskie i do Poznania zjechali przedstawiciele zachodnich mediów, robotnicy ruszyli w stronę placu im. Stalina. Chcieli zaprotestować przeciwko niesprawiedliwemu sposobowi naliczania pensji, nie było w czasie tego protestu żądań politycznych, pojawiły się transparenty: "Żądamy chleba".

Podzielił się także osobistymi wspomnieniami z dzieciństwa, dotyczącymi widoku czołgów na ulicach Nakła nad Notecią. Wydaje się, że było to w październiku 1956 roku - wspominał. W Nakle nad Notecią, w okolicy obecnej szkoły podstawowej nr 2 odbył się wiec poparcia. Polski Październik doprowadził do zespolenia działań robotników i inteligencji o godziwe warunki egzystencji, pracy i działalności artystycznej. Symbolem Października 1956 stał się tygodnik "Po Prostu", który publikował ważne i kontrowersyjne teksty, podkreślał potrzebę samorządów robotniczych - stwierdził.

Zwrócił uwagę na wszechobecność cenzury, która ingerowała w takie teksty drukowane, choćby takie jak zaproszenie na ślub czy zawiadomienie o pogrzebie. Opowiedział, jak w nowych czasach radzili sobie starzy mistrzowie, np. rektor ASP w Krakowie Wojciech Weiss.

Po II wojnie światowej rozwijały się sztuki plastyczne, w tym plakat, który zakładał błyskawiczną reakcję widza. Jerzy Brukwicki zaprezentował przykłady plakatów przygotowywanych w pierwszych latach po zakończeniu II wojny światowej. Zaczęli się na nich pojawiać przedstawiciele zawodów defaworyzowanych: sprzątaczka, murarz, podkreślano sojusz robotniczo-chłopski, przewodnią siłę partii i walkę z ukrytym wrogiem ludu. Na obrazy i plakaty trafiały także kobiety, które miały udowadniać awans społeczny i brak ograniczeń w podejmowaniu typowo męskich profesji. Bezpośrednio wydarzenia 1956 r. poprzedziły: ucieczka Józefa Światły na Zachód i jego raporty, prezentowane w Radiu Wolna Europa, protest środowiska intelektualistów oraz zlot młodzieży państw socjalistycznych latem 1955 r. 27 kwietnia 1956 r. uchwalono ustawę amnestyjną, dzięki której wolność odzyskało ok. 36 tysięcy ludzi, w większości odsiadujących wyroki za działalność polityczną i nieposłuszeństwo wobec władzy - wyjaśniał Jerzy Brukwicki. Szok, jaki wywołało w społeczeństwie krwawe stłumienie protestu robotników Poznania, nie mógł pozostać bez konsekwencji. Społeczeństwo zmobilizowało się do zmagań o przekształcenia w polityce i gospodarce. Październikowa odwilż nie trwała jednak długo. Gomułka oszukał ludzi, obiecując im zmiany. Nastąpiło 7 miesięcy liberalizacji w życiu społecznym i polityce władz państwowych. Symbolem kresu tej liberalizacji jest zamknięcie tygodnika "Po prostu", które miało miejsce w lipcu 1957 r.

Na stronie www Dźwiękowego Archiwum Kcyni znajduje się galeria materiałów (archiwalnych zdjęć, przykładów prac artystów), które były prezentowane przez Jerzego Brukwickiego podczas spotkania w Kcyni. Zapraszamy do zapoznania się.

Materiał: Justyna Makarewicz - Dźwiękowe Archiwum Kcyni

Autor nie wyraża zgody na komentowanie. 

Oceń artykuł: 4 3

Czytaj również

udostępnij na FB
0

Jesień nie musi być nudna. Jak Polacy spędzają wolny czas?

Aż 80% zapytanych Polaków przyznaje się, że# odczuwa jesienią spadek nastroju. Samopoczucie poprawiamy sobie głównie spędzając czas ze znajomymi, aktywnościami sportowymi, ale także większą ilością słodyczy. Wybierając obecnie rozrywki kierujemy się przede wszystkim potrzebą relaksu, chęcią utrzymania formy oraz rozwojem zainteresowań. Takie wnioski płyną z badania „Nastroje Polaków a formy spędzania czasu wolnego” zrealizowanego przez serwis Prezentmarzeń jesienią 2021 roku.

(czytaj więcej)
0

Jak wyglądają jesienne wydatki Polaków na rozrywkę? Znamy wyniki badania

Jesienny spadek nastroju poprawiamy sobie chętnie korzystając z# miejskich rozrywek i przyjemności. Niestety, aż 44% zapytanych Polaków deklaruje, że ma zbyt mały budżet na preferowaną formę rozrywki. Średnio, jak wynika z odpowiedzi 43% respondentów badania „Nastroje Polaków a formy spędzania czasu wolnego”, na aktywności w czasie wolnym wydajemy obecnie od 100 do 300 zł miesięcznie. Głównym kryterium wyboru atrakcji dla 43% Polaków jest cena.

(czytaj więcej)
0

Drogie zakupy bez planu częściej robią mężczyźni. Dzisiaj Black Friday

Czarny Piątek – dla jednych możliwość wyszukania# prawdziwych cenowych okazji, dla innych wysyp zakupowych pokus, a dla jeszcze innych chwyt marketingowy, tracący na atrakcyjności w zestawieniu z rzeczywistymi, codziennie oferowanymi cenami. Ale opierać się nawet pozornym okazjom nie jest łatwo. Z badania wykonanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, że połowa ankietowanych nie jest wolna od skłonności do impulsywnych zakupów i to na spore sumy. Jednej piątej Polaków zdarza się co najmniej raz na kilka miesięcy wydać pod wpływem chwili aż 500 zł.

(czytaj więcej)
0

Szkolenia dla Terytorialsów. Przygotowania do wsparcia działań straży granicznej!

W dniach od 22 do 26 listopada br. Centrum Szkolenia Wojsk Obrony# Terytorialnej w Toruniu realizowało kurs przygotowujący żołnierzy WOT do wsparcia straży granicznej w realizacji zadań w ochronie granicy państwowej. W kursie udział wzięło 19 Terytorialsów z różnych Brygad Obrony Terytorialnej.

(czytaj więcej)